Dyrektywa unijna w sprawie efektywności energetycznej dla przedsiębiorców

13 września 2023 roku ogłoszono nową dyrektywę UE dotyczącą efektywności energetycznej. Jej celem jest wsparcie działań oszczędnościowych oraz poprawa efektywności w całej Unii Europejskiej. Zmiany obejmują również polskie przedsiębiorstwa, dlatego warto poznać kluczowe obowiązki i płynące z nich korzyści.

Jeśli chcesz zobaczyć naszą pełną ofertę wsparcia, odwiedź stronę usług efektywności energetycznej. Znajdziesz tam przykłady rozwiązań, które pomogą Twojej firmie w praktyce wdrożyć zasady z dyrektywy.

Najważniejsze założenia dyrektywy

Nowa dyrektywa skupia się na kilku głównych celach, które mają poprawić zarządzanie energią w całej UE.
Wśród nich znajdują się:

promowanie i realizacja celów oszczędności energii,
uznanie efektywności energetycznej za priorytet we wszystkich sektorach,
określenie krajowych wkładów do wspólnego celu UE na 2030 r.,
wdrożenie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”.

W Polsce trwają prace nad wdrożeniem przepisów, dlatego przedsiębiorcy powinni już teraz ocenić wpływ nowych regulacji na swoją działalność.
Wcześniejsze przygotowanie pozwoli uniknąć niepotrzebnych kosztów i stresu.

Cele do 2030 roku

Państwa Unii Europejskiej zobowiązały się do zmniejszenia zużycia energii o co najmniej 11,7% względem scenariusza referencyjnego z 2020 roku.
W praktyce oznacza to konieczność ograniczenia zużycia energii końcowej oraz pierwotnej. W rezultacie firmy energochłonne muszą planować działania oszczędnościowe oraz modernizacyjne już dziś.

Skutki dla przedsiębiorstw energochłonnych

Od 2024 roku nie można już zaliczać oszczędności energii wynikających z technologii opartych na bezpośrednim spalaniu paliw kopalnych. Wyjątki będą możliwe do 2030 roku, jednak tylko w uzasadnionych przypadkach.Wymagają one również udokumentowania rzeczywistych korzyści energetycznych.

Co trzeba przygotować?

Aby sprostać nowym wymaganiom, przedsiębiorstwa powinny przygotować się kompleksowo. W tym celu należy:

Wykonać audyt energetyczny przedsiębiorstwa i opracować plan wdrożenia zawierający środki, harmonogram oraz przewidywane oszczędności.
Wykazać, że stosowana technologia nie zwiększa zużycia energii ani mocy elektrycznej.
Udowodnić, że alternatywne rozwiązania niskoemisyjne nie są obecnie wykonalne technicznie lub ekonomicznie.
Upublicznić dane potwierdzające zgodność z obowiązującymi przepisami emisyjnymi.

Obowiązek wdrożenia ISO 50001

Firmy zużywające średniorocznie co najmniej 85 TJ energii muszą wdrożyć i certyfikować system zarządzania energią ISO 50001.
Certyfikację przeprowadza niezależna jednostka, a termin wdrożenia to 11 października 2027 r..

Dzięki wdrożeniu SZE przedsiębiorstwo może regularnie analizować i optymalizować swoje zużycie energii. Takie rozwiązanie nie tylko spełnia wymogi prawne, ale także pozwala stale poprawiać efektywność procesów. W razie pytań skorzystaj z darmowych konsultacji z naszym ekspertem.

Obowiązek przeprowadzania AEP

Jeśli firma zużywa średniorocznie co najmniej 10 TJ energii i nie posiada SZE, musi wykonywać audyt energetyczny przedsiębiorstwa (AEP). Pierwszy audyt należy przeprowadzić do 11 października 2026 r., a kolejne co cztery lata. To obowiązek, ale również szansa na znaczące oszczędności.

Jak policzyć próg 10 TJ?

Aby obliczyć średnioroczne zużycie energii, należy zsumować dane z ostatnich trzech lat i podzielić przez trzy. Ważne jest, aby uwzględnić wszystkie nośniki energii.

2023 – 11 TJ
2024 – 9 TJ
2025 – 12 TJ

Średnia wynosi (11 + 9 + 12) / 3 = 10,67 TJ.
Wartość ta przekracza wymagany próg, dlatego przedsiębiorstwo ma obowiązek wykonania audytu. Następnie należy opracować plan działań i publikować postępy w sprawozdaniu rocznym.

Jeśli chcesz lepiej przygotować zespół do wdrożenia wymogów, zobacz nasze szkolenia z efektywności energetycznej.

Wsparcie dla MŚP

Firmy poniżej progu 10 TJ mogą korzystać z różnych programów doradczych oraz finansowych. W całej UE powstają również centra audytu energetycznego dla MŚP. Dzięki nim mniejsze przedsiębiorstwa zyskują dostęp do wiedzy i sprawdzonych rozwiązań technicznych.

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim”

Ta zasada oznacza konieczność ograniczania popytu na energię i unikania inwestycji w nieefektywne technologie. Co więcej, inwestycje o wartości powyżej 100 mln euro (lub 175 mln w sektorze transportu) wymagają szczegółowej analizy efektywności energetycznej. Wyniki pomagają ocenić, czy projekt spełnia kryteria zrównoważonego rozwoju.

Wymogi dla centrów danych

Operatorzy centrów danych o mocy powyżej 500 kW muszą corocznie publikować informacje o zużyciu energii, chłodzeniu, odzysku ciepła oraz zużyciu wody. Dodatkowo, dla obiektów przekraczających 1 MW wymagane są analizy kosztów i możliwości odzysku energii cieplnej. Takie raporty pozwolą lepiej monitorować postęp w kierunku efektywności.

Podsumowanie i kolejne kroki

Dyrektywa wprowadza wiele nowych obowiązków, ale również otwiera drogę do modernizacji i niższych kosztów energii. Praktyczne podejście – audyt, ISO 50001 i zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” –
pozwala działać zgodnie z prawem oraz zwiększać konkurencyjność firmy. Dlatego już teraz warto rozpocząć przygotowania.

Jeśli potrzebujesz pomocy we wdrożeniu, skontaktuj się z nami przez formularz kontaktowy.